CSIN
AKTUALNOŚCI11 wrz 2026 · Water Management

Woda, dane i AI w Erywaniu

Dziesięcioro osób pracujących z młodzieżą z Polski i Armenii przez sześć dni uczy się nawzajem, jak po obu stronach gospodaruje się wodą, i zamienia to w materiał warsztatowy dla młodych.

Jaz na rzece w Sisian w Armenii. Fot. Knifebird, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Jaz na rzece w Sisian w Armenii. Fot. Knifebird, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Od 11 do 16 września dziesięcioro osób pracujących z młodzieżą z Polski i Armenii spotyka się w Erywaniu na szkoleniu Water Management. Sześć dni o tym, jak dane i sztuczna inteligencja pomagają nie marnować wody i jak zrobić z tego materiał do pracy z młodymi ludźmi. CSIN wchodzi jako partner obok Armenian Institute of International and Security Affairs.

Kurs jest pomyślany jako wymiana, nie wykład. Obie strony mają w tym praktykę, tylko wyrosła z zupełnie innych problemów.

Śląsk wnosi doświadczenie regionu poprzemysłowego, który przez dekady miał wody za dużo w niewłaściwych miejscach, a teraz coraz częściej ma jej za mało. Wody kopalniane i zasolenie rzek, czyli co się dzieje, gdy woda staje się odpadem. Susza i retencja w mieście, odbetonowywanie, ogrody deszczowe, zatrzymywanie deszczówki tam, gdzie spadła. Gospodarka obiegu zamkniętego przeniesiona na wodę, ponowne wykorzystanie zamiast jednego przebiegu do kanalizacji. I poziom domowy, opomiarowanie i wykrywanie wycieków, gdzie codzienne nawyki naprawdę widać w liczbach.

Armenia wnosi praktykę kraju, który z kurczącymi się zasobami mierzy się od lat. Gospodarowanie wodą tam, gdzie rolnictwo zużywa jej najwięcej, a każdy litr ma cenę. Systemy kanałów i jazów, utrzymanie starej infrastruktury, straty w sieci. Nawadnianie kropelkowe i inne techniki, które w suchym klimacie są koniecznością, nie ciekawostką. Cyfrowy monitoring zużycia, przewidywanie suszy i wykrywanie wycieków, zanim staną się awarią.

Druga połowa kursu zamienia to w metodę. Działania, które warto robić w tym obszarze, nie wymagają laboratorium ani budżetu, a dają młodym ludziom realne narzędzie: ślad wodny policzony na własnych danych, a nie odczytany z plakatu, mapowanie infrastruktury wodnej własnej okolicy telefonem, otwarte dane i proste narzędzia AI do szukania anomalii w odczytach, mikroaudyt szkoły albo domu i kampania oparta na jego wyniku, oraz wymiana wyników między grupami z dwóch krajów, które robią te same pomiary w innym klimacie.

Jest też część, której AI nie załatwi. Woda jest sprawą decyzji, pieniędzy i sąsiadów, i ta rozmowa też należy do warsztatu.

Zdjęcia

Water Management to szkolenie kadry prowadzone przez Spółdzielnię Socjalną Zielone Śląskie w ramach jej akredytacji Erasmus+ w sektorze młodzieży, z Fundacją Caucasian Social Innovation Network i Armenian Institute of International and Security Affairs jako partnerami. Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.